İYON KROMATOGRAFİSİ (IC)
İyon Kromatografisi (IC), çözeltilerde bulunan anyon ve katyonların ayrılması, tanımlanması ve kantitatif olarak tayin edilmesi için kullanılan yüksek hassasiyetli bir analitik tekniktir. Özellikle iz (ppm–ppb) seviyelerde iyon analizine olanak sağlar. IC, 1970’li yıllarda Dionex Corporation tarafından geliştirilmiş ve günümüzde çevre, gıda, ilaç, enerji ve kimya endüstrilerinde standart analiz yöntemi haline gelmiştir.
İyon
Kromatografisinin Çalışma Prensibi
İyon
kromatografisi temel olarak iyon değişim kromatografisi prensibine
dayanır.
Analiz
süreci şu adımlardan oluşur:
1. Numune
Enjeksiyonu
Numune,
taşıyıcı faz (elüent) ile birlikte sisteme verilir.
2. Ayrılma
(Separation)
Numunedeki
iyonlar, iyon değişim reçinesi içeren kolonda yüklerine ve afinite farklarına
göre ayrılır.
3. Baskılama
(Suppression – Opsiyonel ama yaygın)
Elüentin
iletkenliğini düşürerek analit sinyalini artırmak için suppressor kullanılır.
4. Dedeksiyon
(Detection)
Genellikle
iletkenlik dedektörü ile iyonlar tespit edilir.
IC Sistem
Bileşenleri
• Bir iyon
kromatografisi sistemi tipik olarak şu modüllerden oluşur:
Elüent
pompası
• Otomatik
örnekleyici
• İyon
değişim kolonu
• Suppressor
(baskılayıcı modül)
• Dedektör
(çoğunlukla iletkenlik dedektörü)
• Veri
toplama ve analiz yazılımı
• Modern
sistemlerde otomatik elüent üretimi ve elektrokimyasal suppressor teknolojileri
kullanılmaktadır.
Ayrılabilen İyon TürleriAnyonlar Katyonlar
F⁻ (Florür) Li⁺
(Lityum)
Cl⁻ (Klorür) Na⁺
(Sodyum)
NO₃⁻ (Nitrat) NH₄⁺
(Amonyum)
NO₂⁻ (Nitrit) K⁺
(Potasyım)
SO₄²⁻ (Sülfat) Ca²⁺
(Kalsiyum)
PO₄³⁻ (Fosfat) Mg²⁺
(Magnezyum)
Dedeksiyon
Yöntemleri
İyon
kromatografisinde farklı dedeksiyon teknikleri kullanılabilir:
İletkenlik
dedeksiyonu (Conductivity Detection) – En yaygın yöntem
UV-Vis
dedeksiyon
Elektrokimyasal
dedeksiyon
MS
(Kütle Spektrometresi) ile eşleştirme
Suppressor
Teknolojisi Neden Önemlidir?
Suppressor,
elüent iyonlarını nötralize ederek arka plan iletkenliğini düşürür. Bu sayede:
Daha
düşük tayin limitleri
Daha
yüksek sinyal/gürültü oranı
Daha temiz kromatogram elde edilir.
Bu teknoloji,
iyon kromatografisini klasik iyon değişim yöntemlerinden ayıran en önemli
gelişmelerden biridir.
İyon
Kromatografisinin Avantajları
✔
Yüksek hassasiyet (ppb seviyesinde analiz)
✔
Aynı anda çoklu iyon analizi
✔
Otomasyona uygunluk
✔
Düşük işletme maliyeti
✔
Geniş uygulama alanı
Uygulama Alanları:
Çevre Analizleri
İçme suyu
Atık su
Yeraltı ve yüzey suları
Gıda ve İçecek
Nitrat/nitrit tayini
Katkı maddeleri
Mineral içerik analizi
İlaç Endüstrisi
Farmasötik hammaddelerde iyon safsızlıkları
USP ve EP uygunluk analizleri
Enerji ve Kimya
Boiler suyu analizi
Yüksek saflıkta su sistemleri
Batarya elektrolit analizi
Modeller
AQUION
INTEGRION
INUVION
ICS 6000
COMBUSTION FOR IC
IC AUTOSAMPLERS
Videolar